Blog

Gıda zehirlenmesi: Nedir, belirtileri nelerdir?

Gıda kaynaklı hastalık, daha çok gıda zehirlenmesi olarak adlandırılır, kontamine, şımarık veya toksik gıdaların tüketilmesinin sonucudur. Oldukça rahatsız olmasına rağmen, gıda zehirlenmesi olağandışı değildir.

Gıda Zehirlenmesi; Bakteri, virüs veya parazit içeren gıdaların tüketilmesi sonucunda oluşan ve çok ciddi sağlık riskleri yaratabilen bir hastalık durumudur. Herhangi bir işlem veya üretim noktasında gıdaları kirletebilir. İyi temizlenmeyen yada eksik pişirilen gıdalarda zehirlenmeye neden olabilir. Özellikle yaz aylarında gıda zehirlenmesine çok sık rastlanılmaktadır. Eğer gıda zehirlenmesi ile karşılaştıysak önlem olarak tuz ve şeker dengesini sağlamak için bol miktarda su tüketmemiz gerekmektedir. Mutlaka bir doktora başvurup tedavi olmak gerekir.

Gıda zehirlenmesinde en fazla risk taşıyan gıdalar şunlardır;

  • Az pişmiş et ve tavuk
  • Yumurta
  • Pastörize edilmemiş süt ürünleri (yumuşak peynir dondurma vs)
  • Deniz ürünleri
  • Yıkanmamış sebze ve meyveler

 

Gıda zehirlenmesi belirtileri nelerdir?

Gıda zehirlenmesi belirtileri, nedene bağlı olarak farklı farklı olabilir. Bununla birlikte, hemen hemen her zaman ortaya bazı ilk belirtiler vardır. Gıda zehirlenmesinin bu ilk belirtileri genellikle bulantı, kusma, ishal ve karın krampları şeklindedir. Bu belirtiler, genellikle bakteri toksini vücuda girdikten sonraki birkaç saat içinde hızlı bir şekilde görülmeye başlar. Buna karşın bu zehirlenme belirtileri genellikle birkaç gün içinde kaybolur. Besin zehirlenmesi etkenlerinden biri olan stafilokok isimli bakterinin salgıladığı “staphylococcal toksinler” ise genellikle sadece bir gün boyunca rahatsızlığa neden olur. Bu sürenin sonunda vücut toksinlerden temizlenir ve belirtiler ortadan kalkar. Besin zehirlenmesi belirtiler çoğu zaman çok şiddetli değildir ve birkaç gün sonra tedavi edilmese bile kendiliğinden kaybolur. Fakat bazen şiddetli kusma, şiddetli ishal, kanlı ishal gibi ciddi ve belirgin bulgularla birlikte seyreden ciddi bir zehirlenme söz konusu olabilmektedir. Şiddetli belirtilerin varlığında acilen bir sağlık kuruluşuna başvurulması hayati bir öneme sahiptir.

Gıda zehirlenmesi tanısı nasıl konulur?

Gıda zehirlenmesi tanısında hastadan alınan öykü son derece önemlidir. Doktor hastada görülen belirti ve şikâyetleri ve bunların ne kadar zamandan beri devam ettiğini sorgulayacaktır. Eğer gıda zehirlenmesinden şüpheleniliyorsa, belirtilerin başlangıcından önceki saatler içinde tüketmiş olduğunuz gıdaları tam olarak bilmek isteyecektir. Daha sonra hastayı muayene ederek vücut ısısı, tansiyon, nabız ve genel durum hakkında bilgi edinir. Bakteriyel patojenlerin, onların toksinlerinin veya kan, serum veya dışkıdaki diğer toksinlerin laboratuvar testleri ile teşhisi temel olarak mümkündür. Fakat gıda zehirlenmesi ve bunun teşhisi için laboratuvar testleri çok fazla kullanılmaz. Bu testler; örneğin antibiyotikle tedavi gerektiren Listeria isimli enfeksiyonundan şüphelenildiğinde uygun antibiyotiğin seçimi gibi ek tedavi gereksiniminde yapılır.

Gıda zehirlenmesi tedavisi nasıl yapılır?

Gıda zehirlenmesi durumunda, genellikle 1 ila 3 günlük bir süre geçtikten sonra belirtiler kendi kendine ortadan kalkar. Vücut, bu süre zarfında ishal ve kusma yoluyla tepki vererek toksinlerin atılımını sağlar. İshal ve kusma elektrolit ve sıvı kaybı ile ilişkili olduğundan, gıda zehirlenmesi tedavisinde esas olarak bu kaybın dengelenmesine odaklanılır. Hastaların bu nedenle bol miktarda miktarda sıvı almaları gerekir. Maden suyu ve bitkisel çay tüketimi bu açıdan oldukça fayda sağlar. Hastaya, vücudun ihtiyaç duyduğu elektrolitleri içeren özel bir toz karışım suya karıştırılarak verilebilir. Evde de 1 litre suya, 8 silme yemek kaşığı toz şeker ve 1 silme yemek kaşığı sofra tuzu karıştırılarak eşdeğer bir karışım elde edilebilir. Eğer hasta ağızdan sıvı alamıyorsa damar yolu ile sıvı elektrolit desteği gerekebilir.